In de meicirculaire 2021 zijn naast structurele middelen voor de Woo ook incidentele middelen verstrekt voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. Van het incidentele budget is nog €235.000 beschikbaar. Er is een raamovereenkomst gesloten om ons juridisch te kunnen laten adviseren bij de behandeling van Woo-verzoeken. Hiervoor is voor in 2027 nog een bedrag van €25.000 nodig. Voorgesteld wordt dit over te hevelen naar 2027.  Het restant kan vrij vallen ten gunste van algemene middelen.

2. Right to challenge

In het coalitieakkoord 2022 is een eenmalig bedrag beschikbaar gesteld van €100.000 voor het uitdaagrecht. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties kunnen zelf participatie met de gemeente opstarten als zij denken dat zij een taak slimmer, handiger of goedkoper kunnen uitvoeren dan de gemeente. Deze ingediende initiatieven hadden tot nu toe beperkte financiële gevolgen en zijn binnen bestaande budgetten opgepakt. Op het budget ‘right to challenge’ is tot op heden geen beroep gedaan.
Ook in het Coalitieakkoord 2026-2030 is het uitdaagrecht genoemd, en blijft de mogelijkheid onverminderd van kracht. Het eenmalig gereserveerde budget laten we vervallen. Wanneer er een beroep op het uitdaagrecht wordt gedaan nemen we dekking van eventuele kosten op in de begroting.

3. Aanbestedingsresultaat applicatie verkeersregelinstallatie (VRI) en aanbesteding verkeerscentrale

In de eerste TURAP 2026 is aangegeven dat de aanbesteding van de applicatie verkeersregelinstallatie is afgerond en een positief resultaat kent, maar dat verwacht werd dat de aanbesteding voor de verkeerscentrale hoger zou uitvallen dan het beschikbare budget. Daarom is besloten het budget binnen het taakveld verkeer en vervoer beschikbaar te houden. Inmiddels is ook deze aanbesteding van de verkeerscentrale afgerond. Bij deze aanbesteding is gekozen voor een ingroeimodel, waardoor de structurele lasten in 2026 en 2027 lager zijn dan vanaf 2028. Incidenteel kan in 2026 € 131.600 vrij vallen. Structureel kan in de jaren 2026 en 2027 respectievelijk een bedrag van €159.000 en €113.300 vrijvallen. Vanaf 2028 kan structureel €64.500 vrijvallen.

4. Exploitatie begraafplaatsen
De exploitatie begraafplaatsen laat al meerdere jaren een tekort zien ten opzichte van de begroting. De oorzaak is hiervan enerzijds lagere opbrengsten uit de lijkbezorgingsrechten en anderzijds een structureel tekort aan de begrotingskant. In de begroting 2027 is een verhoging van de tarieven verwerkt. De verwachting is dat het tekort in 2026 circa €60.000 bedraagt.

5. Omgevingsprogramma groen/natuur

In 2025 was €60.000 geprogrammeerd voor het omgevingsprogramma Groen/Natuur. Dit is overgeheveld naar 2026. In 2026 is echter daarbovenop €100.000 geprogrammeerd voor ditzelfde omgevingsprogramma. Dit bedrag lijkt toereikend te zijn waardoor in 2026 €60.000 kan vrijvallen naar de algemene middelen. Voorgesteld wordt dit bedrag in te zetten ter dekking van de lasten die zijn ontstaan als gevolg van stormschade.

6. Rood voor rood
De uitvoering van rood voor rood-regelingen vraagt structureel meer capaciteit dan binnen de huidige begroting beschikbaar is. De kosten hiervan zijn niet altijd volledig te verhalen op initiatiefnemers vanwege proportionaliteit en toerekenbaarheid. De oorzaak daarvan is gelegen toenemende complexiteit van regelgeving rondom bijvoorbeeld spuitzones, piekbelasters, implementatie nieuw provinciaal beleid. Tegelijk wordt belang gehecht aan een hoge dienstverlening voor initiatieven in het buitengebied. Hierdoor ontstaat in 2026 naar verwachting een incidentele overschrijding van €80.000.

Voor de Perspectiefnota 2028 wordt inzichtelijk gemaakt welke activiteiten structureel worden uitgevoerd en welke kosten hiermee samenhangen. Ook wordt naar een optimalisatie van het kostenverhaal gezocht. Op basis daarvan kan de raad een afweging maken over voortzetting van deze activiteiten en de daarvoor benodigde middelen. Daarbij worden ook de gevolgen van het niet voortzetten van activiteiten betrokken.

7. Fietsontsluiting Bathmense Enk

De aansluiting vanuit de Bathmense Enk III richting de Alferinklaan (Bathmense Enk II) is niet uitgevoerd als aansluiting voor de fiets, maar alleen als zogenaamde calamiteitenroute (in noodgevallen geschikt voor hulpdiensten). Op dit moment dienen fietsers via Grote Molenakker en de Deventerweg richting het centrum van Bathmen te gaan. De route via de calamiteitenroute is echter korter en wordt nu gebruikt door fietsers, maar is daar niet geschikt voor. De bedoeling is om de calamiteitenroute geschikt te maken als volwaardige fietsontsluiting richting de Alferinklaan. Een kortere verbinding voor fietsers is gewenst en past bij een betere ontsluiting van de wijk volgens het STOMP principe. Deze route willen we dan ook voorzien van verlichting. De kosten zijn geraamd op €120.000. De grondexploitatie is al afgesloten en kostenverhaal op de ontwikkelaar van fase 3 nu niet meer haalbaar is, waardoor er geen dekking is voor deze maatregel. De raad wordt voorgesteld deze maatregelen uit te voeren, te dekken uit de algemene middelen en het bedrag te storten in de bestemmingsreserve afgesloten grondexploitatiecomplexen.

8. Oranjekwartier kostenoverschrijding en voorbereidingskrediet Piekfijn Plein

Oranjekwartier
Voorgesteld wordt incidenteel €470.000 beschikbaar te stellen ten laste van de algemene middelen en dit te reserveren binnen programma Algemene dekkingsmiddelen. Aanleiding hiervoor is de kostenoverschrijding binnen het Oranjekwartier. In raadsmededeling 2025-1042 is aangegeven dat circa €600.000 van de hogere verkoopopbrengst van de Oranjeplaats zou worden ingezet ter dekking van deze overschrijding. Op basis van nadere analyse is de verwachte overschrijding teruggebracht tot circa €470.000. Daarnaast volgt uit een juridische toets van de samenwerkingsovereenkomst dat financiële overschrijdingen van afzonderlijke deelprojecten voor rekening en risico van de betreffende partner komen. Hierdoor kan de meeropbrengst van de Oranjeplaats niet worden ingezet ter dekking van deze kosten. Voor het project Oranjekwartier wordt in programma Algemene dekkingsmiddelen een aanvullende stelpost gevormd van €580.000. Hiervan wordt €110.000 gedekt uit programma Herstructurering en Vastgoed en € 470.000 uit de algemene middelen.

De volledige meeropbrengst van de Oranjeplaats blijft zo beschikbaar voor de verdere ontwikkeling van het Oranjekwartier. Over de inzet van deze middelen vindt op een later moment besluitvorming plaats via een afzonderlijk raadsvoorstel conform raadsbesluit 2019-001070, in samenhang met de vaststelling van het omgevingsplan voor het Oranjekwartier.

Piekfijn Plein
Voorgesteld wordt een voorbereidingskrediet van €150.000 beschikbaar te stellen voor de verdere planvorming van het Piekfijn Plein. In raadsmededeling 2026-532 is de raad geïnformeerd over het hoofdlijnenakkoord voor deze ontwikkeling. Voor deze locatie heeft de raad een omgevingsprogramma vastgesteld en is een voorkeursrecht gevestigd. Het krediet wordt ingezet voor de voorbereiding van een investeringsvoorstel en het opstellen van een omgevingsplan. Naar verwachting wordt uw raad in 2027, gelijktijdig met de vaststelling van het omgevingsplan, gevraagd een besluit te nemen over de beschikbaarstelling van middelen voor de inrichting van de openbare ruimte.

Indien de raad besluit geen aanvullende middelen beschikbaar te stellen voor het Piekfijn Plein, zal het voorbereidingskrediet ten laste van de algemene middelen afgeboekt moeten worden.

9. Lening Go Ahead Eagles

Op 6 oktober 2026 is door het college van burgemeester en wethouders besloten tot het verstrekken van een geldlening aan Go Ahead Eagles (GAE) en tevens wordt een nieuw recht van opstal gevestigd. Hierover is uw raad geïnformeerd via de raadsmededeling 2026-795. De financiële consequenties daarvan worden hierbij verwerkt. De advies-en notariële kosten bedragen €20.000 en komen in 2026 ten laste van de algemene middelen. De retributie voor het recht van opstal van €40.700 structureel vanaf 2027 komt ten gunste van de algemene middelen. Het benodigd weerstandsvermogen dat nodig is voor het financieel risico dat de gemeente loopt over zowel de boekwaarde van de bestaande lening van €3,6 mln. als over de nieuwe lening van €8 mln. wordt meegenomen in de integrale actualisatie van het gemeentelijk risicoprofiel en het daarbij behorend benodigd weerstandsvermogen. Bij deze integrale benadering, zoals besloten bij vaststelling van de Beleidsnota risicomanagement 2025, past geen specifieke risicoreserve meer. Voorstel is derhalve om de specifieke risicoreserve van €440.000 die er is voor afdekking van het financieel risico op de bestaande geldlening aan GAE vrij te laten vallen ten gunste van de Algemene Reserve. De rente van 5% bevat een marktconforme risico-opslag. Overeenkomstig de gemeentelijke rentesystematiek komen de rentebaten ten gunste van de algemene middelen.

10. Wijkbudgetten

In 2025 zijn we voor de wijkbudgetten een aantal verplichtingen aangegaan waarvan door capaciteitsproblemen de uitvoering pas plaats heeft gevonden in 2026. Hierover is ook gecommuniceerd in de jaarrekening 2025 waar we destijds een overschot van €118.000 hadden. Op basis van een prognose verwachten we hierdoor in 2026 een tekort op de wijkbudgetten van € 75.000, voorgesteld wordt de eenmalig hogere lasten te dekken vanuit de algemene dekkingsmiddelen.

11. Leerlingenvervoer

De kosten voor leerlingen- en groepsvervoer vallen in 2026 naar verwachting lager uit dan begroot. Door gerichter te sturen op zelfstandig vervoer en het gebruik van centrale opstapplaatsen neemt het aantal ritten verder af. Mede daardoor is het aantal leerlingen dat gebruikmaakt van het vervoer met circa 8% gedaald. Ondanks deze ontwikkeling blijft de tevredenheid over het leerlingenvervoer hoog; ouders en leerlingen waarderen het vervoer in het meest recente tevredenheidsonderzoek met een 8,3.

Als gevolg hiervan komt de prognose voor 2026 uit op circa € 1,7 miljoen, tegenover een begroting van € 2 miljoen. In het najaar van 2026 start de aanbesteding voor het nieuwe contract leerlingenvervoer, dat ingaat per 1 augustus 2027. Gezien de ontwikkelingen in de markt wordt rekening gehouden met hogere tarieven vanaf 2027.

Voorgesteld wordt om het incidentele voordeel van € 300.000 in 2026 ten gunste van de algemene dekkingsmiddelen te laten komen, maar voor 2027 en verder in stand te houden om de toekomstige kostenstijgingen binnen het leerlingenvervoer op te kunnen vangen.

12. Prognose zorgkosten jeugd

Voor de kosten van jeugdzorgaanbieders verwachten we in 2026 een tekort van circa € 550.000. Voorgesteld wordt om dit tekort eenmalig te dekken uit de algemene dekkingsmiddelen.

De verwachte uitgaven liggen daarmee nagenoeg op hetzelfde niveau als in 2025. In dat jaar is het budget voor jeugdzorg in de tweede tussentijdse rapportage verhoogd met € 5,5 miljoen. Bij de jaarrekening 2025 bleek echter dat de werkelijke kosten ongeveer € 2 miljoen lager uitvielen dan verwacht. Per saldo betekende dit een lastenverhoging van circa € 3,5 miljoen.

Bij de vaststelling van de begroting 2026 is het budget met € 3 miljoen verhoogd. Hiermee is rekening gehouden met de onzekerheid of de stijgende kostenontwikkeling in de jeugdzorg zich in 2026 zou voortzetten.

De huidige prognose laat zien dat de uitgaven in 2026 stabiliseren ten opzichte van 2025. Wel is een aanvullende budgetbijstelling van € 550.000 nodig om de verwachte kosten volledig te kunnen opvangen.

De ontwikkeling van het zorggebruik bevestigt dit beeld. Het aantal jeugdigen met een jeugdhulpvoorziening blijft stabiel op ongeveer 2.200 cliënten. Daarnaast neemt het aantal jeugdigen binnen de jeugdbescherming licht af, van ongeveer 280 tot 290 cliënten in 2025 naar 240 tot 250 cliënten in 2026. Omdat jeugdbescherming een klein deel van de kosten vertegenwoordigd heeft dit financieel gezien een kleine impact.

13. Bijstelling exploitatie Slim Warmtenet
Het exploitatieresultaat van Slim Warmtenet Zandweerd is geactualiseerd ten opzichte van de primitieve begroting 2026, waarin werd uitgegaan van een sluitende exploitatie. Per saldo resulteert dit in een nadelige bijstelling van € 510.000.
De lasten vallen € 2.269.000 lager uit dan begroot. Daartegenover staan € 2.779.000 lagere baten.
De afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het aantal gerealiseerde aansluitingen achterblijft bij de oorspronkelijke raming. Hierdoor vallen de opbrengsten uit zowel vaste als variabele tarieven lager uit.
De lagere warmtevraag leidt tegelijkertijd tot lagere kosten, met name voor de inkoop van energie.
Daarnaast vallen de kapitaallasten lager uit dan eerder geraamd. De vaste exploitatielasten blijven echter grotendeels ongewijzigd, waardoor deze relatief zwaarder drukken op het resultaat.
Het verwachte negatieve exploitatieresultaat 2026 wordt betrokken bij de afzonderlijke besluitvorming over de oprichting en financiering van Warmtebedrijf Deventer.Op basis van de huidige uitgangspunten blijft de exploitatie over de totale exploitatieperiode van 40 jaar sluitend tot licht positief.

14. Archivering BAD (i-uitvoeringsplannen)

In het ICT-uitvoeringsplan 2025 is eenmalig €77.000 en structureel €27.400 opgenomen voor digitale archivering budgetadvies. Het initiatief wordt opgenomen in het gegevensfundament digitaal werken en is als apart issue niet meer nodig. Het budget kan vervallen en komt ten gunste van de algemene middelen.

15.Opleidingsbudget en leiderschapstraject

Van het budget leren en ontwikkelen ad €1.900.000 wordt circa €1.675.000 besteed. Hiernaast is bij de reorganisatie van de gemeentelijke organisatie een eenmalig budget afgezonderd als ontwikkelbudget voor het management (leiderschapstraject) van €235.000. Verwachte besteding in 2026 is circa €165.000. Totaal blijft op beide budgetten samen dus circa € 295.000 onbesteed. Door de reorganisatie in 2025 is er nog veel verloop geweest in personeel en management en is vooral aandacht besteed aan de ontwikkeling van de organisatie. Hierdoor is er minder toegekomen aan de individuele opleidingen en ontwikkeling.
Voor het leiderschapstraject is in 2027 nog circa €180.000 benodigd. Voor het budget leren en ontwikkelen is in 2027 voldoende structureel budget. Voorstel is dus van het saldo van €295.000 een bedrag van €180.000 over te hevelen voor het leiderschapstraject en €115.000 vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen.

16. Bedragen kleiner dan € 50.000

Een aantal afwijkingen zijn kleiner dan € 50.000. Deze worden niet afzonderlijk toegelicht.