De uitvoering van rood voor rood-regelingen vraagt structureel meer capaciteit dan binnen de huidige begroting beschikbaar is. De kosten hiervan zijn niet altijd volledig te verhalen op initiatiefnemers vanwege proportionaliteit en toerekenbaarheid. De oorzaak daarvan is gelegen toenemende complexiteit van regelgeving rondom bijvoorbeeld spuitzones, piekbelasters, implementatie nieuw provinciaal beleid. Tegelijk wordt belang gehecht aan een hoge dienstverlening voor initiatieven in het buitengebied. Hierdoor ontstaat in 2026 naar verwachting een incidentele overschrijding van €80.000.

Voor de Perspectiefnota 2028 wordt inzichtelijk gemaakt welke activiteiten structureel worden uitgevoerd en welke kosten hiermee samenhangen. Ook wordt naar een optimalisatie van het kostenverhaal gezocht. Op basis daarvan kan de raad een afweging maken over voortzetting van deze activiteiten en de daarvoor benodigde middelen. Daarbij worden ook de gevolgen van het niet voortzetten van activiteiten betrokken.

In 2026 is een inventarisatie uitgevoerd van opbrengsten uit initiatief- en anterieure overeenkomsten uit voorgaande jaren vanaf 2023 tot heden. Daarbij is beoordeeld in hoeverre deze opbrengsten nog op initiatiefnemers kunnen worden verhaald. Uit de eerste bevindingen blijkt dat een deel van de gemaakte kosten niet meer volledig verhaalbaar is, omdat projecten al zijn afgesloten. Er zijn kosten ontstaan als gevolg van langdurige procedures en afgeronde projecten waar naderhand toch weer inzet nodig was. Op basis van de huidige inzichten bestaat hierdoor een financieel risico van circa €100.000. Indien dit risico zich daadwerkelijk voordoet, leidt dit tot bij de jaarrekening 2026 tot een incidenteel nadeel.

De kosten voor juridische planologie bedragen naar verwachting €48.000 meer dan begroot, deze kosten zijn niet te verhalen op initiatiefnemers.

• Een groot deel van de overschrijding is toe te rekenen aan het opstellen van het wijzigen omgevingsplan bedrijfsverzamelgebouwen.  Het implementeren van het vastgestelde beleid voor een stop op realisatie van kleine bedrijfsverzamelgebouwen was niet separaat geraamd;

• Er is veel advies nodig vanuit juridisch planologen voor omgevingsvergunningen en Bopa’s waarvoor soms geen leges kunnen worden geheven. Voorbeelden zijn niet tot stand gekomen procedures voor opvang van AMV’ers, vestigen van nieuwe coffeeshop(s);

• Als gevolg van wijzigingen Omgevinsgwet is een deel van de werkzaamheden gedekt via de leges. Dat vraagt om een optimalisatie en/of herschikking van de daarvoor beschikbare budgetten, dit wordt betrokken bij het uitwerken van de begrotingsopgaven kosten toewijzing leges;

• Daarnaast is er veel vraag van inwoners en interne medewerkers (balie) om een toelichting en uitleg van de nieuwe manier van bestemmen: het ontsluiten van de regels via het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet).

Op basis van de actuele inzichten verwachten wij dat de legesopbrengsten in 2026 circa €500.000 lager uitvallen dan begroot. De belangrijkste oorzaak is het achterblijven van het aantal aanvragen voor omgevingsvergunningen voor nieuwbouw.

De grootste afwijking betreft een woningbouwproject waarvoor de beroepsprocedure bij de Raad van State nog loopt. Hierdoor wordt de aanvraag voor de omgevingsvergunning later ingediend dan eerder werd verwacht. Als gevolg hiervan schuiven de bijbehorende legesinkomsten naar verwachting door van 2026 naar 2027. Het moment van ontvangst blijft daarbij afhankelijk van de voortgang en afhandeling van de procedure bij de Raad van State.

Dit leidt in 2026 tot een incidenteel nadeel van €500.000. In 2027 leidt dit tot een incidenteel voordeel van €500.000.

De gemeente heeft in het voortraject (de locatiestudies) en daarna (de locatieontwikkelingen) veel voorinvesteringen gedaan. Er zijn veel uren geïnvesteerd, onderzoeken gedaan en locaties zijn bouw- en woonrijp gemaakt. Deze kosten worden doorbelast naar de verschillende projecten die worden gerealiseerd. Een aantal locaties is niet tot ontwikkeling gekomen en de ambitie van het aantal flexwoningen is bijgesteld naar circa 150 woningen. Hierdoor is er minder dekking vanuit de beschikbare subsidies. Daarnaast is het onzeker of de nog te ontwikkelen locatie ’t Nijland Diepenveen aanspraak kan maken op de beschikbare subsidies door vertragingen die zijn ontstaan als gevolg van ingediende beroepen bij de RvS. Tot slot is de ontwikkeling van de locatie Oxerdwarssteeg (55 woningen) nagenoeg afgerond. Deze ontwikkeling heeft door de complexiteit van de locatie extra kosten met zich meegebracht in het bouw- en woonrijp maken en ambtelijke begeleiding. Hierdoor is het risico ontstaan dat voor een deel van de kosten geen dekking is. De hoogte van het risico wordt momenteel geschat op circa € 100.000,-

In raadsmededeling 2025-770 Ontwikkelperspectief Broederenkwartier is benoemd om €150.000 voor de verdere ontwikkeling van het project te dekken vanuit motie 3.3 “Herinrichting Triple-B pleinen Deventer (d.d. 12 juli 2023)”. Daarbij is aangegeven dat de besluitvorming hierover in het voorjaar van 2026 (Q2) zou plaatsvinden, in samenhang met de verdere besluitvorming over de pleinen Brink, Bathmen en de Beestenmarkt. Omdat de besluitvorming over deze projecten op een later moment plaatsvindt, wordt voorgesteld de voorgestelde herschikking via de 2e tussentijdse rapportage 2026 uit te voeren.

Voorgesteld wordt het beschikbare krediet voor de Triple-B-pleinen binnen programma 3 Leefomgeving met €150.000 te verlagen, de bijbehorende dekking uit de reserve kapitaallasten te onttrekken en deze middelen binnen programma 5 Ruimtelijke Ontwikkeling beschikbaar te stellen voor de verdere ontwikkeling van het ontwikkelperspectief Broederenkwartier. Naar verwachting wordt circa €25.000 van de kosten in 2026 besteed en €125.000 in 2027.

De cijfers in dit programma worden aangepast naar aanleiding van technische begrotingswijzigingen. In bijlage 2 - Technische wijziging 2e Tussentijdse rapportage 2026 is een nadere specificatie opgenomen.